COVID-19 SALGINININ EKONOMİK VE SOSYAL HAYATA ETKİLERİNİN AZALTILMASI AMACIYLA GETİRİLEN YENİ DÜZENLEMELER

20.4.2020

7244 sayılı Yeni Koronavirüs (COVID-19) Salgınının Ekonomik ve Sosyal Hayata Etkilerinin Azaltılması Hakkında Kanun ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun (“Kanun”) 17/04/2020 tarih 31102 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmış olup Kanun’la birlikte çeşitli kanunlarda değişiklikler yapılmış ve bu değişiklikler yürürlüğe girmiştir. Söz konusu değişiklikler, 12 Mart 2020 tarihi itibariyle Dünya Sağlık Örgütü tarafından pandemi olarak ilan edilmiş olan ve tüm dünyada etkileri artarak devam eden COVID-19 salgını ile özellikle ekonomik anlamda mücadele etmek amacıyla getirilmiştir.

İşbu bilgi notu aracılığıyla, Kanun ile COVID-19 salgınının ekonomik ve sosyal etkilerini azaltmak amacıyla getirilen önemli düzenlemeler incelenecektir. Buna göre;

a) Bazı Alacakların Ertelenmesi, Alınmaması veya Yapılandırılması

Kanun kapsamında getirilen düzenleme ile bazı kamu alacaklarının 3 ay süreyle ertelenmesine karar verilmiş veya ertelenebilmesi için ilgili kuruma yetki verilmiştir. Bazı alacaklar için Cumhurbaşkanı tarafından bazı alacaklar için ise ilgili kurum tarafından bu ertelemeyi 3 ay daha uzatabilmelerine imkan verilmiştir. Ertelenen alacaklar ertelenen süre sonunda ertelenen süre kadar aylık eşit taksitler halinde, herhangi bir gecikme zammı ve faiz uygulanmadan tahsil edilecektir. COVID-19 salgınının yaratacağı sosyal ve ekonomik etkilerin azaltılması amacıyla getirilen bu kanunda bazı kamu alacakları için ise ertelemeden farklı olarak hiç alınmamasına veya yapılandırılmasına imkan sağlanmıştır. Aşağıda bu kapsamdaki alacaklar detaylı olarak incelenecektir.

Ertelenen kamu alacakları;

1) Hazine taşınmazlarına ilişkin olarak sözleşmeye istinaden ödenmesi gereken bedeller ile ecrimisil bedelleri

01.04.2020 tarihinden itibaren 3 aylık döneme ilişkin ödenmesi gereken bedelleri 3 ay süreyle ertelemeye Çevre ve Şehircilik Bakanı yetkili kılınmıştır. Çevre ve Şehircilik Bakanı erteleme süresinin bitiminden itibaren süreyi 3 aya kadar uzatabilecektir. Alacaklar ertelenen süre sonunda ertelenen süre kadar aylık eşit taksitler halinde, herhangi bir gecikme zammı ve faiz uygulanmadan tahsil edilecektir.

2) Turizm tesisi maksadıyla verilen izinler hariç olmak üzere Devlet ormanlarında gerçek ve özel hukuk tüzel kişileri adına verilen izinler ile Orman Genel Müdürlüğü tarafından kiraya verilen mesire yerleri ve taşınmazlardan tahsil edilmesi gereken bedeller

01.04.2020 tarihinden itibaren 3 aylık döneme ilişkin ödenmesi gereken bedelleri 3 ay süreyle ertelenmiştir. Tarım ve Orman Bakanı erteleme süresinin bitiminden itibaren süreyi 3 aya kadar uzatabilecektir. Alacaklar ertelenen süre sonunda ertelenen süre kadar aylık eşit taksitler halinde, herhangi bir gecikme zammı ve faiz uygulanmadan tahsil edilecektir.

3) Milli Parklar kanununa tabi taşınmazların kira bedelleri

01.04.2020 tarihinden itibaren 3 aylık döneme ilişkin ödenmesi gereken bedelleri 3 ay süreyle ertelenmiştir. Tarım ve Orman Bakanı erteleme süresinin bitiminden itibaren süreyi 3 aya kadar uzatabilir. Alacaklar ertelenen süre sonunda ertelenen süre kadar aylık eşit taksitler halinde, herhangi bir gecikme zammı ve faiz uygulanmadan tahsil edilecektir.

4) Büyükşehir belediyeleri, belediyeler, il özel idareleri ve bağlı kuruluşlarına ait taşınmazların satış, ecrimisil ve kiralama bedelleri

19.03.2020 tarihinden itibaren 3 aylık döneme ilişkin ödenmesi gereken bedelleri 3 ay süreyle ertelemeye belediyelerde belediye meclisi, bağlı kuruluşlarda ise yetkili karar organı yetkili kılınmıştır. Bu sürenin bitiminden itibaren ilgisine göre Çevre ve Şehircilik Bakanı veya İçişleri Bakanı tarafından erteleme süresi 3 aya kadar uzatılabilir. Alacaklar ertelenen süre sonunda ertelenen süre kadar aylık eşit taksitler halinde, herhangi bir gecikme zammı ve faiz uygulanmadan tahsil edilecektir. Ayrıca pandemi kapsamında faaliyetleri durdurulan veya faaliyette bulunamayan işletmelerin faaliyette bulunmadığı döneme ilişkin olarak kira bedelleri tahsil edilmeyecektir.

5) Büyükşehir belediyeleri, belediyeler ve bağlı kuruluşlarının gelir vergisi  beyan ve ödeme süreleri, tüm sosyal sigorta prim ödemeleri ile DSİ Genel Müdürlüğüne yaptığı yıllık taksit ödemeleri

17.04.2020 tarihinden itibaren 3 aylık döneme ilişkin ödenmesi gereken bedelleri 3 ay süreyle ertelenmiştir. Cumhurbaşkanı erteleme süresinin bitiminden itibaren süreyi 3 aya kadar uzatabilir. Alacaklar ertelenen süre sonunda ertelenen süre kadar aylık eşit taksitler halinde, herhangi bir gecikme zammı ve faiz uygulanmadan tahsil edilecektir.

6) Belediyelerin ve bağlı kuruluşlarının konutlara ve faaliyetleri durdurulan veya faaliyette bulunamayan işyerlerine ilişkin su tüketimine bağlı alacaklar

17.04.2020 tarihinden itibaren 3 aylık döneme ilişkin ödenmesi gereken bedelleri 3 ay süreyle ertelemeye belediye meclisleri yetkili kılınmıştır. Bu sürenin bitiminden itibaren belediye meclisi tarafından erteleme süresi 3 aya kadar uzatılabilir. Alacaklar ertelenen süre sonunda ertelenen süre kadar aylık eşit taksitler halinde, herhangi bir gecikme zammı ve faiz uygulanmadan tahsil edilecektir.

7) Özel toplu taşıma hizmeti verenlerin belediyelere ödemesi gereken ruhsat, izin, hat kiraları

17.04.2020 tarihinden itibaren 3 aylık döneme ilişkin ödenmesi gereken bedelleri 3 ay süreyle ertelemeye belediye meclisleri yetkili kılınmıştır. Bu sürenin bitiminden itibaren belediye meclisi tarafından erteleme süresi 3 aya kadar uzatılabilir. Alacaklar ertelenen süre sonunda ertelenen süre kadar aylık eşit taksitler halinde, herhangi bir gecikme zammı ve faiz uygulanmadan tahsil edilecektir. Ayrıca anılan erteleme süreleri boyunca belediyelerce, toplu taşıma hizmetinin kesintisiz olarak yürütülebilmesiyle sınırlı olacak şekilde, bu hizmeti verenlere gelir desteği ödemesi yapabilir.

8) Öğrenci kredisi geri ödemeleri

KYK tarafından sağlanan öğrenci kredilerinin geri ödemesi 17.04.2020 tarihinden itibaren 3 aylık döneme ilişkin ödenmesi gereken bedelleri 3 ay süreyle ertelenmiştir. Gençlik ve Spor Bakanı erteleme süresinin bitiminden itibaren süreyi 3 aya kadar uzatabilir. Alacaklar ertelenen süre sonunda ertelenen süre kadar aylık eşit taksitler halinde, herhangi bir gecikme zammı faiz veya Yİ-ÜFE  uygulanmadan tahsil edilecektir.

9) Tarım satış kooperatifleri birliklerinin Destekleme ve Fiyat İstikrar Fonu kapsamlı kredi borçları faizsiz olarak 2021 yılına ertelenmiştir

Tahsilinden vazgeçilen kamu alacakları;

10) Pandemi döneminde faaliyette bulunamayan işletmelerin bu dönemle sınırlı olmak üzere ilan, reklam vergileri ve yıllık çevre temizlik vergilerinin tahsilinden vazgeçilmiştir

11) Seyahat Acentalarının, Seyahat Acentaları Birliğine ödenmesi gereken 2020 yılı aidatının tahsilinden vazgeçilmiştir

Yapılandırılan alacaklar;

12) TEDAŞ’ın elektrik tüketiminden kaynaklanan alacakları yapılandırılmıştır.

Vadesi 01.02.2020 tarihi itibariyle geldiği halde ödenmemiş olan alacaklarının asıllarının tamamının, 2021 yılının Eylül ayı sonuna kadar TEDAŞ’a yazılı başvuruda bulunulması ve ödenmesi gereken tutarın ilk taksiti 2021 yılının Ekim ayı son gününe kadar ödenmesi ve her yıl ilk taksitin tekabül ettiği ayda toplam üç eşit taksitte ödemesi şartıyla, bu alacakların fer’ilerinin tahsilinden vazgeçilir. Yani örnek vermek gerekirse; Başvuru yapılması halinde 1 Şubat tarihi itibariyle vadesi gelmiş ve ödenmemiş 6.000 TL tutarında bir borç için 10.08.2021 tarihinde başvurup, 2.000 TL’lik kısmı 20.08.2021 tarihinde yatırılır ve buna göre 20.08.2022 tarihinde 2.000 TL ve 20.08.2023 tarihinde 2.000 TL olarak ödenirse yapılandırma tamamlanmış olacak ve bu alacaklara dayalı ödenen anapara harici herhangi bir başka ödemenin alınmasından vazgeçilecektir.

b) Süre uzatımı, toplantı erteleme ve uzaktan çalışma

7244 sayılı Kanun ile ödemelerin ertelenmesinin yanı sıra aşağıda belirtilen bazı lisans/ruhsat ve belgeleme süreleri uzatılmış, bazı Genel Kurullar ertelenmiş ve bazı çalışmaların uzaktan yapılmasına olanak sağlanmıştır. Getirilen bu değişiklikler ile insanların bir araya gelmesi zorunlu olan etkinliklerin bir kısmı ertelenerek veya bir araya gelmeden yapılmasına olanak sağlanarak, COVID-19 salgın hastalığına karşı insanların birbirleriyle temaslarının azaltılması amaçlamıştır.

Bu kapsamda;

1) Tarım ürünleri depoculuk ruhsat süreleri 2020 yılı içerisinde geçerlilik süresi dolacaklar bakımından 1 sene daha uzatılmıştır

2) Ticaret gemilerine düzenlenen ve 11.03.2020 ile 31.07.2020 arasında süresi dolan veya dolacak olan denize elverişlilik belgelerinin süresi 01.08.2020 tarihine kadar uzatılmıştır. Ulaştırma ve Altyapı Bakanı bu süreyi 3 aya kadar uzatmaya yetkilidir.

3) Yılda en az 1 defa denetlenen ticaret gemilerinin denetlenmesi 01.08.2020 tarihine ertelenmiştir. Ulaştırma ve Altyapı Bakanı bu süreyi 3 aya kadar uzatmaya yetkilidir.

4) Dernekler tarafından verilecek bildirim ve beyannameler ile dernek genel kurul toplantıları 31.07.2020 tarihine kadar ertelenmiştir. İçişleri Bakanı bu süreyi 3 aya kadar uzatmaya yetkilidir. Ertelenen genel kurul toplantıları ertelemenin sona ermesinden itibaren 30 gün içinde yapılır. Mevcut organların görevleri erteleme süresi sonunda yapılacak ilk genel kurula kadar devam eder.

5) Kooperatiflerin genel kurul toplantıları 31.07.2020 tarihine kadar ertelenmiştir. Ertelenen genel kurul toplantıları, ertelemenin sona erdiği tarihten itibaren 3 ay içinde yapılacaktır. Mevcut organlar yapılacak ilk genel kurula kadar görevlerine devam edeceklerdir.

6) Mayıs ayında yapılması gereken TOBB genel kurulu bir sonraki yılın genel kurulu ile birlikte yapılacaktır.

7) Ar-ge merkezleri ve teknoloji geliştirme bölgelerinde bölge dışından çalışma imkanı getirilmiştir. Teknoloji geliştirme bölgeleri dışında da çalışılmasının koşulları geçici bir süreliğine yumuşatılmış, yönetici şirket onayı kaldırılmış ve uzaktan çalışma mümkün hale getirilmiştir. Buna göre 11.03.2020 tarihinden itibaren 4 ay süreyle Sanayi ve Teknoloji Bakanı tarafından uzaktan çalışmaya izin verilebilecektir. Bu süre yine Sanayi ve Teknoloji Bakanı tarafından 3 aya kadar uzatılabilecektir. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının bilgilendirilmesi şartıyla indirim, istisna, destek ve teşviklerden yararlanılmaya devam edilecektir.

8) Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi kapsamındaki yetki tespitlerinin verilmesi, toplu iş sözleşmelerinin yapılması, toplu iş uyuşmazlıklarının çözümü ile grev ve lokavta ilişkin süreler 17.04.2020 tarihinden itibaren 3 ay süreyle uzatılmıştır. Cumhurbaşkanı erteleme süresinin bitimden itibaren erteleme süresini 3 aya kadar uzatabilecektir.

9) Hazinenin özel mülkiyetindeki taşınmazların satışı, kiraya verilmesi, trampası, arsa veya kat karşılığı inşaat yaptırılması ve sınırlı ayni hak tesisi işlemleri ile Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerin kiraya verilmesi ve kullanma izni verilmesi ihaleleri 31.07.2020 tarihine kadar elektronik ortamda yapılabilecektir. Bu ihalelere ilişkin usul ve esaslar Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenir. Çevre ve Şehircilik Bakanı süreyi 3 aya kadar uzatmaya yetkilidir.

c) Seyahat Acentaları ve Seyahat Acentaları Birliği Kanunu değiştirilmiştir. Bu değişikliğe göre seyahat acentalarının kriz nedeniyle faaliyetlerine devam edememe tehlikesi içinde bulundukları bu dönemde, Kültür ve Turizm Bakanlığından izin almak şartıyla acenta unvanından bağımsız olarak işletme belgesini devredebilmesine izin verilmiştir. İşletme belgesini devreden tüzel kişiliğe 3 yıl içerisinde yeni bir işletme belgesi verilmeyecektir. Belge devrine ilişkin usul ve esaslar Kültür ve Turizm Bakanlığınca belirlenecektir. Anılan düzenlemede dikkat çekilmesi gereken husus sadece belge devrine izin verilmiştir. Acenta unvanı ise devir kapsamı dışında tutulmuştur.

d) Sosyal Hizmetler Kanunu’nun ek 7 ve 10. maddeleri bakım hizmetine ihtiyaç duyan engellilere ve 65 yaşını doldurmuş yaşlılara bu hizmetin sağlanabilmesi için gelir ve engellilik şartlarının sağlanması gerektiğini öngörmektedir. COVİD-19 salgını nedeniyle halihazırda zor durumda olan ve Sosyal Hizmetler Kanunu’nda öngörülen şartları sağlamayan bu nedenle de bakım hizmeti alamayan engelli ve yaşlılar bakım hizmetine daha fazla ihtiyaç duyar hale gelmişlerdir. Kanun ile Sosyal Hizmetler Kanunu’na geçici madde 28 eklenmiştir. Buna göre Sosyal Hizmetler Kanunu’nun ek 7 ve 10. Maddelerinde öngörülen engellilik ve gelir şartları maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren üç ay süreyle aranmayacaktır. Cumhurbaşkanı bu süreyi bir yıla kadar uzatmakla yetkili hale getirilmiştir. Bu sayede salgın döneminde bakım hizmetine ihtiyaç duyan birçok engelli ve yaşlının bu hizmete ulaşması sağlanmış olacaktır.

e) COVID-19 salgının Türkiye’de etkisini artırması ile beraber daha önceki bilgi notlarımızda incelediğimiz üzere kısa çalışma ödeneği başvuruları yaygın hale gelmiştir. Bu sayede işverenler üzerindeki ekonomik baskı azaltılmış ve işçilerin gelirlerinden kısmen de olsa mahrum kalmamaları sağlanmaya çalışılmaktadır. Ancak her ne kadar İŞKUR’un kısa çalışma ödeneği başvurusunu sonuçlandırma süresi 60 gün ile sınırlandırılmış olsa da bu süre günümüzde işverenlerin acil olarak duyduğu ihtiyacı karşılamaya yeterli olamamıştır. Kanun ile İşsizlik Sigortası Kanunu’na geçici madde 23 ve 25 eklenerek işverenlerin ve işçilerin ihtiyaç duyduğu acil ekonomik desteğin bir an önce ulaştırılması amaçlanmıştır. Buna göre Covid-19 sebebiyle işverenlerin yaptıkları zorlayıcı sebep gerekçeli kısa çalışma başvuruları için, uygunluk tespitinin tamamlanması beklenmeksizin, işverenlerin beyanı doğrultusunda kısa çalışma ödemesi gerçekleştirilecektir. Ancak, işverenin hatalı bilgi ve belge vermesi nedeniyle yapılan fazla ve yersiz ödemeler, yasal faizi ile birlikte işverenden tahsil edilecektir. Görüldüğü üzere işverenlerin yaptığı başvurunun 60 gün içinde sonuçlandırılması yerine beyana göre kabul edilmesi söz konusu olacaktır. İŞKUR’un uygunluk tespiti incelemesi ise devam edecek ve kısa çalışma ödeneği şartlarını sağlamamasına rağmen ödeme yapılırsa işverenden faizi ile geri alınacaktır.

f) Kanun ile İş Kanunu’na geçici madde 10 eklenmiştir. Bu madde ülkedeki bütün iş ilişkilerini etkileyecek nitelikte ve belki de salgın nedeniyle getirilen en önemli maddelerden biri olduğu düşünülmektedir. Anılan maddeye göre İş Kanunu kapsamında olup olmadığına bakılmaksızın her türlü iş veya hizmet sözleşmesi, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren üç ay süreyle 25 inci maddenin birinci fıkrasının (II) numaralı bendinde ve diğer kanunların ilgili hükümlerinde yer alan ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan haller ve benzeri sebepler dışında işveren tarafından feshedilemeyecektir. Bu sayede işçilerin işverenin içinde bulunduğu ekonomik sıkıntılar nedeniyle işsiz kalmaları söz konusu olmayacaktır. Madde hükümlerine aykırı olarak iş sözleşmesini fesheden işveren veya işveren vekiline, sözleşmesi feshedilen her işçi için fiilin işlendiği tarihteki aylık brüt asgari ücret tutarında idari para cezası verilecektir.

İş Kanunu’na getirilen geçici madde 10 işçileri iş sözleşmelerin devamı bakımından korumasının yanında işverenin salgın nedeniyle işçi ücretlerini ödeyememesi bakımından ekonomik zorluk içinde olmasına da bir çözüm öngörmüştür. Maddeye göre sözleşmenin feshedilemediği üç aylık süreyi geçmemek üzere işverenler işçilerini tek taraflı olarak kısmen veya tamamen ücretsiz izne ayırabilecektir. Bu madde kapsamında ücretsiz izne ayrılan işçiler haklı nedenle sözleşmeyi feshedemeyecektir. Cumhurbaşkanı her iki üç aylık süreyi de altı aya kadar uzatmaya yetkilidir.

Bu düzenlemelere bakıldığında işverenlerin üzerindeki ekonomik yük kaldırılırken işçilerin, işsiz kalmalarının önüne geçilmiş olmasına rağmen, tek taraflı olarak ücretsiz izne ayrılabilmeleri olasılığı nedeniyle benzer bir ekonomik sıkıntının içine girecekleri düşünülmektedir. Bu nedenle Kanun İşsizlik Sigortası Kanunu’na geçici madde 24’ü getirmiştir. Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte iş sözleşmesi bulunmakla birlikte İş Kanunu’nun geçici 10 uncu maddesi uyarınca işveren tarafından ücretsiz izne ayrılan ve kısa çalışma ödeneğinden yararlanamayan işçiler ile 15/3/2020 tarihinden sonra 51 inci madde kapsamında iş sözleşmesi feshedilen ve bu Kanunun diğer hükümlerine göre işsizlik ödeneğinden yararlanamayan işçilere, herhangi bir sosyal güvenlik kuruluşundan yaşlılık aylığı almamak kaydıyla ve 4857 sayılı Kanunun geçici 10 uncu maddesinde yer alan fesih yapılamayacak süreyi geçmemek üzere, bu süre içinde ücretsiz izinde bulundukları veya işsiz kaldıkları süre kadar, Fondan günlük 39,24 Türk lirası nakdi ücret desteği verilecektir. Bu durumda ücretsiz izne ayrılan işçiler, kısa çalışma ödeneğinden faydalanamayan işçiler ve 15.03.2020 tarihinden sonra iş sözleşmesi feshedilen işçiler ile birlikte, aylık 1.177,20 TL destekten yararlanacaklardır.

Ücretsiz izne ayrılarak nakdi ücret desteğinden yararlanan işçinin fiilen çalıştırıldığının tespiti halinde işverene, bu şekilde çalıştırılan her işçi ve çalıştırıldığı her ay için ayrı ayrı olmak üzere fiilin işlendiği tarihteki aylık brüt asgari ücret tutarında çalışma ve iş kurumu il müdürlüklerince idari para cezası uygulanır ve ödenen nakdi ücret desteği ödeme tarihinden itibaren işleyecek kanuni faizi ile birlikte işverenden tahsil edilir.

g) Kamu kaynaklarının etkili kullanılmasını amaçlayan Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’na mücbir sebep maddesi eklenmiştir. Pek çok kanunda olduğu gibi deprem, yangın, sel gibi doğal afetler ile salgın hastalık veya Hazine ve Maliye Bakanlığı bilişim sistemlerinin herhangi bir nedenle çalışmaması gibi haller mücbir sebep hali olarak kabul edilmiştir. Bu hallerde veri, bilgi ve belgelerin oluşturulması, kaydedilmesi, iletilmesi, muhafazası ve ibrazına ilişkin yöntemler Hazine ve Maliye Bakanlığınca belirlenecektir. Mücbir sebep hallerinde, Hazine ve Maliye Bakanlığı bilişim sistemleri üzerinden yürütülen işlemlerde yaşanabilecek gecikme nedeniyle ilgililere, gecikme faizi, gecikme zammı ve ceza gibi yaptırımlar uygulanmayacaktır. Böylece COVID-19 salgını nedeniyle ortaya çıkabilecek gecikmelere yaptırım uygulanmasının önüne geçilmiştir.

h) 30/9/2020 tarihine kadar Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu kapsamında el konulan ve bulaşıcı salgın hastalıkla mücadele ile doğrudan ilgili tıbbi cihaz ve malzemeler, test materyali, plazma, etil alkol, izopropil alkol, gliserol, maske, eldiven, tulum, galoş, kolonya, dezenfektan, dezenfeksiyon cihazları, solunum cihazı, yoğun bakım malzemesi, ilaç, aşı, ilk yardım araç-gereçleri ve bunların üretiminde kullanılan cihaz ve malzemeler, delil olarak saklanmasına gerek bulunmaması halinde yeteri kadar numune alındıktan, bunun mümkün olmaması halinde her türlü ayırt edici özelliği tespit edildikten sonra, el koyan idare veya ilgili kamu kurumu tarafından soruşturma evresinde hâkim veya kovuşturma evresinde mahkemeden tahsisi talep edilebilir. Talep üzerine verilen kararlara karşı itiraz edilebilir. Hakim veya mahkemece tahsisi uygun bulunan eşyanın soruşturma veya kovuşturma sonunda iadesine karar verildiği takdirde eşyanın rayiç değerinden varsa gümrük vergileri ve para cezaları ayrıldıktan sonra kalan tutar, tahsis yapılan kurum tarafından eşya sahibine ödenir. Böylece el konulan ve yukarıda sayılan malzemelerin ilgili kamu kurumunun kullanımına tahsis edilmesi mümkün kılınmıştır.

i) Kar payı dağıtımı Türk Ticaret Kanunu’nda sermaye şirketi (anonim ve limited şirketler) ortaklarının elde ettiği ve uygulamada çok sık karşılaşılan bir gelir elde etme yöntemidir. Şirketler her yılın karını paylarına göre ortakları arasında dağıtmaktadırlar. Kanun ile Türk Ticaret Kanunu’na geçici madde 13 eklenmiştir. Buna göre sermaye şirketleri 30/09/2020 tarihine kadar 2019 yılı net dönem kârının yalnızca yüzde yirmi beşine kadarının dağıtımına karar verilebilecektir. Bununla birlikte; sermaye şirketleri geçmiş yıl kârları ve serbest yedek akçeler dağıtıma konu edemeyecek, şirket genel kurulunca yönetim kuruluna kâr payı avansı dağıtımı yetkisi verilemeyecektir. Bu süre Cumhurbaşkanı tarafından üç ay uzatılabilir veya kısaltılabilir.

Genel kurulca 2019 yılı hesap dönemine ilişkin kâr payı dağıtımı kararı alınmış ancak henüz pay sahiplerine ödeme yapılmamışsa veya kısmi ödeme yapılmışsa, 2019 yılı net dönem kârının yüzde yirmi beşini aşan kısma ilişkin ödemeler birinci fıkrada belirtilen sürenin sonuna kadar ertelenir. Bu maddenin kapsamına giren sermaye şirketlerine ilişkin istisnalar ile uygulamaya dair usul ve esasları belirlemeye, Hazine ve Maliye Bakanlığının görüşünü almak suretiyle Ticaret Bakanlığı yetkili kılınmıştır.

j) 6585 sayılı Perakende Satışın Düzenlenmesi Hakkında Kanun’a ek 1. madde eklenmiştir. Madde fahiş fiyat artışı ve stokçuluk faaliyetlerini yasaklamaktadır. Üretici, tedarikçi ve perakende işletmeler tarafından bir mal veya hizmetin satış fiyatında fahiş artış yapılamayacaktır. Ayrıca üretici, tedarikçi ve perakende işletmeler tarafından piyasada darlık yaratıcı, piyasa dengesini ve serbest rekabeti bozucu faaliyetler ile tüketicinin mallara ulaşmasını engelleyici faaliyetlerde bulunulamayacaktır.

Yukarıda belirtilen ve yasaklara uymamanın karşılığında verilecek idari para cezası da yine Kanun ile belirlenmiştir. Fahiş fiyat artışı halinde on bin Türk Lirasından yüz bin Türk Lirasına kadar, stokçuluk faaliyetinde bulunanlara ise elli bin Türk Lirasından beş yüz bin Türk Lirasına kadar idari para cezası verilecektir. Kanun’la bahsi geçen idari para cezasını uygulamak amacıyla Haksız Fiyat Değerlendirme Kurulu oluşturulacağı öngörülmüştür.

Saygılarımızla,

Av. Hasan Ali ŞIVGIN

Av. Onur Özkan

ÇINAR
AKADEMİ
EMBASSY
TENNIS
ÇINAR LAW
MUSEUM
KARİYER
ÇINAR 360